Logo Legnica24h.pl
Reklama

By zachować w pamięci

Zależało mi szczególnie na tym by podkreślić obecność księcia Henryka Pobożnego, zwłaszcza na ziemi legnickiej, bo zaistniał tu w sposób szczególny, przez swoją męczeńską śmierć.

ks. dr Stanisław Szupieńko © JK

 

Duża i nie do końca przebadana ilość materiału ikonograficznego dotycząca postaci księcia Henryka Pobożnego, pochodząca z wielu epok może badaczowi podsunąć tylko jedną myśl, że mimo zmian jakie zachodziły na Dolnym Śląsku,  utrwalanie pamięci o jego męczeńskiej śmierci było ważnym oraz symbolicznym wydarzeniem  dla  zamieszkujących Śląsk  katolików i protestantów.

Tymi słowami  ks. dr Stanisław  Szupieńko rozpoczął swój wykład: "Ikonografia Henryka Pobożnego w sztuce", mający miejsce na 310 spotkaniu Duszpasterstwa Ludzi Pracy'90 w Zakonie Braci Mniejszch w Legnicy.

      Ks. dr S. Szupieńko  zaakcentował, że mimo tak wielu przedstawień wizerunku księcia Henryka Pobożnego brakuje nam rzeczywistego portretu. W  owej trudnej sytuacji badawczej bardzo pomocne są przedstawienia  połączone z legendami dotyczącymi św. Jadwigi Śląskiej, matki księcia Henryka oraz  Bitwy pod Legnicą 1241: "To dwa obszary,  które promują osobę księcia". Pozostawiony nam materiał ikonograficzny ma swoje walory historyczne i dokumentacyjne. Jest świadectwem trwającej osiem wieków pamięci o Henryku Pobożnym i żywą tradycją chrześcijańską sięgającą naszych czasów. Dają świadectwo także dziś, np. poprzez utworzenie w Legnicy Bractwa Księcia Henryka Pobożnego i Księżnej Anny - o czym prelegent życzliwie przypomniał słuchaczom. Wszystkie wizerunki pozostawione przez kolejne pokolenia to wyobrażenia plastyczne, które miały charakter religijno-kultowy oraz  zachowywały w pamięci potomnych najważniejsze cechy księcia Henryka II, tak by był bliską postacią odległych wydarzeń.

Interesujący korowód ikonograficzny ks. dr Szupieńko rozpoczął  od omówienia symboliki Pieczęci Pieszej z 1228r. z wizerunkiem księcia Henryka II powstałym jeszcze za jego życia.  Widnieją na niej atrybuty księcia i rycerza.  Palma  symbolizująca cechy szlachetne  księcia wydaje się  być  zapowiedzią męczeńskiej śmierci, czyniąc treść pieczęci profetyczną. Średniowieczne przekazy pojawiły się w związku z  prezentacją osoby św. Jadwigi, która dla  epoki była osobą najważniejszą, matką księcia. Nie mogło także zabraknąć informacji o tragicznym wydarzeniu, jak bitwa z Tatarami. W tym kontekście miniatury z Kodeksu Lubińskiego (1353r) przedstawiają oraz wyróżniają Henryka II jako członka rodziny św. Jadwigi i rycerza walczącego z najeźdźcą. Prelegent przedstawił wybrane dzieła czasów późniejszych, takie jak Tryptyk Mistrza z Wielowsi z 2 ćwierćwiecza XV wieku relacjonujący żywot Jadwigi, drzeworyty Konrada Baumgartena zdobiące Legendę o św. Jadwidze (1504r.), pełnoplastyczną postać Księcia - zwycięskiego wodza, depczącego pogańskiego najeźdźcę mongolskiego z płyty nagrobnej z dawnego kościoła franciszkanów pod wezwaniem św. Jakuba i Wincentego we Wrocławiu.  Na podsumowanie przedstawień z wieków średnich ks. Szupieńko uznał, że postać Henryka wpisuje się w średniowieczne chrześcijaństwo, obronę wiary i  śmierć męczęńską  władcy Śląska. Dodał również, że średniowiecze, obok idei wypracowało sposób opowiadania plastycznego oddziałującego na późniejsze przedstawienia Henryka II i wydarzenia z nim związane. Przechodząc do czasów nowożytnych ks. dr Szupieńko zaznaczył, że  wpływ reformacji nie osłabił pamięci o katolickim krewnym. Protestanccy książeta przejmując kościoły i organizując życie religijne według własnych zasad, nie odtrącili tradycji. Z szacunkiem podeszli do poprzedników, podkreślając tym samym, że są kontynuatorami rodu mającego swe początki chrześcijańskie na ziemi śląskiej. Z omawianych "henrykowych pamiątek" nowożytnych przywołane  zostały, min.: kościół pod wezwaniem Piotra i Pawła (przed przebudową) w Legnicy z malowidłami bitwy z Tatarami z 1241, znajdującymi się na nieistniejącej dziś emporze książęcej, a opisanymi przez sekretarza i pisarza księcia brzeskiego, malowidła kościoła pw. Podwyższenia Krzyża Świętego i św. Jadwigi w Legnickim Polu, Mauzoleum Piastów Śląskich w kościele św. Jana w Legnicy, obrazy z prepozyturze Cystersów w Cieplicach, obraz z klasztoru Klarysek we Wrocławiu, na którym nad głową Henryka II pojawia się poświata charakterystyczna dla przedstawień postaci świętych wraz z napisem "S. Henricus ...". Część wykładu poświęcił ks.dr Stanisław Szupieńko  sztuce XIX i XX wieku, tej upamiętniającej Henryka Pobożnego. I tak, wśród omawianych dzieł znalazły się witraże z legnickiego kościoła NNMP, witraże Stanisława Wyspiańskiego (poświęcone najważnieszym postaciom z dziejów polskich, w tym postaci Henryka II Pobożnego), obrazy Jana Matejki z cyklu Dziejów Cywilizacji Polskiej.

 

ks. dr Stanisław  Szupieńko - historyk sztuki, diecezjalny konserwator zabytków, publicysta, honorowy kanonik Kapituły Katedralnej w Legnicy.

 

Reklama

Komentarze (0)


Proszę zachować komentarze zgodne z regulaminem oraz zasadami współżycia społecznego i dobrymi obyczajami. Informujemy, że Administratorem poniższych danych osobowych jest DJAmedia Sp. z o.o., Piotrowice-Osiedle 16, 59-424 Męcinka. Dane osobowe zostały przekazane dobrowolnie i będą przetwarzane wyłącznie w celu przesłania zamieszczenia komentarza na portalu. Bez wyraźnej zgody dane osobowe nie będą udostępniane innym odbiorcom danych. Osoba, której dane dotyczą ma prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania i usuwania poprzez kontakt z Administratorem: kontakt@legnica24h.pl.

Zaloguj się, aby korzystać ze wszystkich funkcji komentarzy.

Dowiedz się więcej

Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu. legnica24h.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.

Więcej wiadomości

Reklama
Reklama

 

legnica24h.pl

Portal informacyjny dla mieszkańców Legnicy i okolic. Znajdziesz tutaj najświeższe informacje, zdjęcia oraz filmy.